İBB Başkanvekili Aslan: Yerel yönetimlere teknik ve finansal destek şart

İBB Başkanvekili Nuri Aslan, COP31 Küresel Finans Zirvesi’ne katılarak iki ayrı etkinlikte konuştu. Aslan, yerel yönetimlerin iklim projelerinde teknik ve finansal olarak desteklenmesi gerektiğini belirtti.

Aslan, önce Sürdürülebilir Ulaşım: İşbirlikleri ve Uygulamadaki Çözümler etkinliğinde açılış konuşması yaptı. Ardından Paris Anlaşması’nın yerel ölçekte hayata geçirilmesine ilişkin programa katıldı.

Aslan, kent yönetimlerinin temel sorumluluğunun iklim krizinin etkilerini azaltmak, kentleri afetlere hazırlamak ve olağanüstü durumlarda yaşamın sürekliliğini sağlamak olduğunu söyledi. Bir kentin dayanıklılığının yalnızca binaların sağlamlığıyla değil, vatandaşların zor koşullarda da temel hizmetlere ulaşabilmesiyle ölçüldüğünü ifade etti.

Aslan, ulaşım sistemlerinin hem kent yaşamı için vazgeçilmez olduğunu hem de sera gazı emisyonlarının önemli kaynaklarından biri olduğunu belirtti. Bu nedenle İstanbul’da ulaşımın hem gündelik ihtiyaçlar hem de iklim riskleri gözetilerek planlandığını söyledi.

Ulaşım ağı ve yatırımlar

Aslan, metro, otobüs ve vapurun birbirini tamamladığı bir ağa yatırım yapıldığını, yaya ve bisiklet ulaşımının da bu ağın parçası olarak görüldüğünü söyledi. İstanbul’un toplam raylı sistem ağının bugün 402,6 kilometreye ulaştığını belirtti.

Deniz ulaşımında son yedi buçuk yılda 11 yeni hattın hizmete açıldığını, Şehir Hatları ile her gün yaklaşık 200 bin yolcu taşındığını aktardı. Bisiklet yolu ağının 600 kilometreyi aştığını, ilçelerde 2.400 elektrik destekli paylaşımlı bisikletin kullanıma sunulduğunu ekledi.

Aslan, bu yaklaşımın örneklerinden birinin Avrupa Birliği finansmanıyla ve Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı’nın Ulaştırma Sektörel Operasyonel Programı kapsamında yürütülen İstanbul Sürdürülebilir Kentsel Ulaşım Planı Aşama II – Uygulama Planı Projesi olduğunu söyledi. Proje kapsamında hanehalkı anketleri, yol sayımları ve katılım çalışmaları yapıldığını belirtti.

Bu çalışmalar sonucunda 11 pilot uygulama önerisinin geliştirildiğini aktardı. Önerilerin arasında düşük emisyon alanları, otobüs öncelikli şeritler, yaya öncelikli sokaklar, bisiklet ağının geliştirilmesi, iskelelere erişimin iyileştirilmesi ve yeni deniz hatlarının bulunduğunu söyledi.

Afetlere hazırlık

Aslan, aşırı hava olaylarının ve afet risklerinin ulaşım planlamasında hesaba katıldığını belirtti. Hedefin yalnızca kriz anında müdahale etmek değil, ulaşım ağını krizlere önceden hazırlamak olduğunu söyledi.

Aslan, İstanbul SKUP Aşama II Uygulama Planı Projesi kapsamında hazırlanan Afetlere Dayanıklı Kentsel Hareketlilik Yol Haritası’nın bu çalışmaların somut çıktılarından biri olduğunu aktardı. Deprem, sel ve tsunami senaryolarının ulaşım ağı üzerindeki olası etkilerinin analiz edildiğini, kritik altyapı unsurlarının ve öncelikli müdahale alanlarının belirlendiğini söyledi.

Bu analizlerden yola çıkılarak afet öncesi hazırlık, afet anında ulaşımın sürekliliği ve sonrasında hizmetlerin hızla yeniden sağlanmasını kapsayan stratejilerin geliştirildiğini belirtti.

Açılış konuşmasını, oturumun ortaklıkların güçlenmesine ve iklim değişikliğiyle mücadelede uygulanabilir çözümlerin geliştirilmesine katkı sunmasını dileyerek bitirdiğini ifade etti.

İklim politikaları

Moderatörün sorularını yanıtlayan Aslan, İstanbul Büyükşehir Belediyesi olarak 2050 yılına kadar iklim nötr ve iklim değişikliğine dirençli bir İstanbul oluşturmayı hedeflediklerini söyledi. Bu doğrultuda 2021’de İklim Değişikliği Eylem Planı’nın, 2023’te Sürdürülebilir Enerji ve İklim Eylem Planı’nın, 2025’te ise Yeşil Şehir Eylem Planı’nın hayata geçirildiğini belirtti.

Aslan, hazırlıkları süren İstanbul Çevre Düzeni Planı’nda su havzalarının, afet risklerinin, ulaşımın ve yerleşim kararlarının birlikte ele alındığını söyledi. Böylece iklim hedeflerinin kentin geleceğine yön veren mekânsal kararlarla ilişkilendirildiğini aktardı.

Şehirlerin küresel iklim taahhütleri karşısındaki sorunlarını soran moderatöre yanıt veren Aslan, yerel yönetimlerin en temel sorununun üstlendikleri sorumluluklarla sahip oldukları kaynaklar arasındaki uyumsuzluk olduğunu söyledi. Özellikle iklim finansmanına erişimin önemli bir engel oluşturduğunu belirtti.

Aslan, belediyelerin güçlü projeleri ve stratejik hedefleri olsa da bu projeleri hayata geçirmek için gereken uzun vadeli ve uygun koşullu finansmana her zaman ulaşamadığını söyledi. Yerel yönetimlerin yalnızca yatırımların hayata geçirilmesi aşamasında değil, fizibilite ve proje geliştirme süreçlerinden itibaren teknik ve finansal olarak desteklenmesi gerektiğini ifade etti.

Bir diğer sorunun yetki ve sorumlulukların farklı kurumlar arasında parçalı olması olduğunu belirten Aslan, iklim değişikliğinin idari sınırları tanımadığını ve tüm kurumlarla güçlü bir koordinasyon gerektirdiğini söyledi. Taşkın riskinin dere yatağıyla sınırlı kalmadığını, evleri, yolları ve altyapıyı etkilediğini ekledi.

Aslan, dere havzası, yapı stoku, ulaşım ağı ve kritik altyapının birbirinden bağımsız değerlendirilemeyeceğini belirtti. Kurumların aynı veriler üzerinden ortak kararlar alabildiği bir planlama anlayışına ihtiyaç olduğunu söyledi. Kurumlar arası veri paylaşımının kentin güvenliği ve insan hayatının korunması açısından önemli olduğunu ifade etti.

Aslan, iklim politikalarının sosyal boyutunun da göz ardı edilmemesi gerektiğini söyledi. Yeşil dönüşümün maliyetinin düşük gelirli hanelere ve çalışanlara yüklenmemesi, yeni eşitsizliklere yol açılmaması gerektiğini belirtti.

Dört öneri

Mega kentlerin ihtiyaç ölçeğinin çok büyük olduğunu belirten Aslan, büyük finans kaynaklarda ulusal hükümetlerin belirleyici olduğunu hatırlattı. Aslan’ın sunduğu dört öneri şöyle:

Birincisi, yerel yönetimlerin iklim müzakerelerinde daha güçlü temsil edilmesi ve deneyimlerinin ulusal iklim hedeflerine yansıtılması. İkincisi, belediyelerin iklim projelerini hayata geçirebilmesi için doğrudan erişilebilir, uzun vadeli ve uygun koşullu iklim finansmanının sağlanması.

Üçüncüsü, ulusal hükümetler, yerel yönetimler, uluslararası kuruluşlar ve finans kurumları arasında kalıcı iş birliği mekanizmalarının oluşturulması. Dördüncüsü ise iklim değişikliğine uyum, doğa temelli çözümler, afet risklerinin azaltılması ve kayıp ve zarar konularının müzakerelerde güçlü biçimde ele alınması.

Aslan, konuşmasını İstanbul’da çevreci vakıflarla ve dünyadaki tüm kurumlarla iş birliğine açık olduklarını belirterek tamamladı.

Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı